مطالبه خسارت در تصادفات رانندگی یکی از مهمترین دغدغههای رانندگان در ایران است؛ چون بسیاری از زیاندیدگان تصور میکنند بیمه فقط هزینه تعمیرات و دیه را پرداخت میکند، در حالی که طبق قانون، خسارات دیگری مانند افت قیمت خودرو، هزینه خواب خودرو، هزینه اجرتالمثل، خسارات هزینه کارشناسی و حتی خسارات مازاد بر تعهد بیمه نیز قابل مطالبه است.
آشنایی با این حقوق باعث میشود پس از تصادف، دچار ضرر مالی پنهان نشوید و بتوانید بیشترین میزان خسارت را مطالبه کنید.
در این مقاله تمام نکات حقوقی، راههای مطالبه، مدارک لازم، روشهای کارشناسی و قوانین مربوط به افت قیمت و خسارات مازاد بر دیه را کامل و دقیق بررسی میکنیم.

افت قیمت خودرو به کاهش ارزش وسیله نقلیه پس از تصادف گفته میشود. حتی اگر خودرو بهطور کامل تعمیر شود و ظاهری مانند روز اول پیدا کند، بازار خودرو کاهش ارزش ناشی از تصادف را درنظر میگیرد.
به همین دلیل، خودروهای تصادفی در زمان فروش ارزانتر معامله میشوند.
طبق قوانین و رویه قضایی، افت قیمت حقی جدا از هزینه تعمیرات است و برای مطالبه آن نیازی نیست ماشین کاملاً نابود شده باشد؛ هر آسیبی که ارزش خودرو را کاهش دهد—مثل صافکاری، رنگشدگی، تعویض قطعه، یا حتی ضربه به شاسی—قابل مطالبه است.
پیشنهاد وکیلا: رانندگی بدون گواهینامه چه مجازاتی دارد؟
مطابق نظریه کارشناسان رسمی، افت قیمت معمولاً برای خودروهایی قابلقبول است که:
البته اینها قوانین خشک نیستند؛ در بسیاری از دادگاهها حتی برای خودروهای قدیمی نیز افت قیمت پذیرفته شده است؛ زیرا معیار اصلی کاهش ارزش واقعی است، نه صرفاً سن خودرو.
اگر پس از تصادف، طرف مقابل مقصر باشد، مراحل زیر برای مطالبه افت قیمت لازم است:
در تصادفات مؤثر، کروکی بهعنوان مهمترین سند اثبات تقصیر استفاده میشود.
کارشناس میزان افت قیمت و هزینه تعمیرات را تعیین میکند.
در صورت اختلاف، دادگاه میتواند هیئت سهنفره کارشناسی تعیین کند.
اگر بیمه خسارت را نپذیرفت یا راننده مقصر پرداخت نکرد، باید دادخواست مطالبه خسارت مازاد بر تعهد بیمه به دادگاه تقدیم شود.
پس از صدور رأی، خسارت از بیمه یا شخص مقصر قابل وصول است.
بسیاری تصور میکنند در تصادفات جرحی، فقط دیه قابل مطالبه است؛ درحالیکه طبق ماده ۱ قانون بیمه شخص ثالث و رویه دیوان عالی کشور، بیمه فقط تا سقف تعهداتش مسئول است؛ اما خود راننده مقصر باید سایر خسارات را پرداخت کند.
خسارات مازاد بر دیه شامل موارد زیر است:
پیشنهاد وکیلا: دیه تصادف به چه کسانی تعلق میگیرد؟
خیر
افت قیمت خودرو در تعهد بیمه شخص ثالث نیست و شرکت بیمه آن را پرداخت نمیکند.
اما راننده مقصر مکلف است آن را پرداخت کند و زیاندیده میتواند از طریق دادگاه آن را مطالبه کند.
این موضوع بارها در آرای محاکم تأیید شده و یک حق قطعی برای زیاندیده محسوب میشود.
برای موفقیت در دادگاه، داشتن مدارک کامل ضروری است:
هرچه مدارک واضحتر باشد، فرایند دادرسی سریعتر و نتیجه بهتر خواهد بود.
هزینه کارشناسی بستگی به ارزش خودرو و میزان وقتگذاری کارشناس دارد؛ اما معمولاً مبلغی ثابت یا درصدی از ارزش خسارت است.
در صورت پیروزی در دادگاه، هزینه کارشناسی نیز از مقصر دریافت میشود.
اگر تصادف ساده باشد و پلیس کروکی صادر نکند، باز هم میتوان خسارت را دریافت کرد؛ به شرطی که:
اما اگر اختلاف جدی وجود داشته باشد، کروکی اهمیت زیادی پیدا میکند.

بسیاری از رانندگان به دلیل ناآگاهی، بخشی از خسارت خود را از دست میدهند.
مهمترین اشتباهات عبارتاند از:
آگاهی از قوانین بهترین راه جلوگیری از این ضررهاست.
بله
خسارات به چند بخش تقسیم میشود:
بنابراین شما میتوانید بخش بیمهای را از شرکت بیمه و بخش غیر بیمهای را از راننده مقصر دریافت کنید.
در تصادفات رانندگی، اغلب زیاندیدگان تنها هزینه تعمیرات را مطالبه میکنند، در حالی که طبق قانون، افت قیمت خودرو و خسارات مازاد بر دیه نیز کاملاً قابل مطالبه است.
شما میتوانید با دریافت کارشناسی رسمی و ثبت دادخواست در دادگاه، تمام خسارتهای واردشده—حتی آنچه بیمه پرداخت نمیکند—را از راننده مقصر دریافت کنید.
آگاهی از این حقوق باعث میشود در تصادفات، هیچ بخش از خسارت از بین نرود و از تمامی حقوق قانونی خود بهرهمند شوید.
بله، طبق رویه قضایی، افت قیمت یک خسارت قابلمطالبه از راننده مقصر است.
خیر، افت قیمت در تعهد بیمه نیست؛ مقصر باید پرداخت کند.
اگر مقصر نپذیرد یا اختلاف وجود داشته باشد، بله؛ در غیر این صورت با توافق هم قابلحل است.
بله؛ معیار اصلی کاهش ارزش واقعی خودرو است، نه سن آن.
بسته به ارزش خودرو و تعرفه کارشناس است؛ در صورت پیروزی در دادگاه از مقصر گرفته میشود.
بله، اما اثبات مقصر بودن دشوارتر میشود.
هزینههای درمانی اضافی، پرستاری، رفتوآمد، ازکارافتادگی و سایر هزینههای غیرپوشش بیمه.
میتوان از بیمه و سپس از راننده مقصر باقی خسارت را مطالبه کرد.
خیر، حتی رنگشدگی یا صافکاری ساده هم موجب افت قیمت میشود.
بله، این دو خسارت جداگانه هستند و هر دو قابلمطالبهاند.
تیم تحریریه
دیدگاه شما برای ما ارزشمند است